Spanje trok deze stad binnen, hing haar verdedigers op en verbrandde het hele geheugen van de gemeente. Drie jaar later betaalde het alles terug, drie kilometer hiervandaan.
Luister naar het verhaal
Loop door de Rua Direita, in het centrum van Borba, en u vindt geen enkel bordje dat u vertelt wat daar gebeurde. Maar lange tijd had deze straat een andere naam, en het was een naam die niemand vergat: Rua dos Enforcados, de Straat van de Gehangenen.
Het was in de zomer van 1662. Portugal voerde al tweeëntwintig jaar oorlog tegen Spanje om zijn onafhankelijkheid, en Filips IV besloot dat jaar de beslissende slag toe te brengen: hij stuurde drie legers naar de grens van de Alentejo, een ervan met tweeëntwintigduizend man, aangevoerd door de bastaardzoon van de Spaanse koning zelf, Don Juan José van Oostenrijk. Het was dat leger dat Borba belegerde. Het stadje verdedigde zich met een moed die de kroniekschrijvers nog altijd optekenen: aan het hoofd van het garnizoen stond kapitein-majoor Rodrigo da Cunha Ferreira, en de inwoners van Borba hielden stand, brachten de vijand verliezen toe, doodden drie Spaanse kapiteins, een sergeant, twintig soldaten, en verwondden er nog vijftig. Maar Borba had de middelen niet om een leger van die omvang te weerstaan. Het stadje viel.
En wat volgde was niet de gebruikelijke overgave uit de oorlogen van die tijd. Don Juan van Oostenrijk behandelde de verdedigers van Borba niet als soldaten van een vijandelijk leger, met recht op de eer van de oorlog. Hij behandelde hen als verraders van hun eigen koning, want voor Spanje bleef Portugal nog altijd zijn opstandige onderdaan. En verraders worden opgehangen. De gouverneur van het kasteel en twee andere Portugese kapiteins werden naar deze straat gebracht en stierven daar aan de galg, voor de ogen van de hele stad. Het volk bleef haar de Straat van de Gehangenen noemen, een naam die generaties overleefde tot hij later werd verzacht tot de huidige Rua Direita.
Maar Don Juan van Oostenrijk was nog niet klaar. Hij liet het stadhuis en het gemeentearchief in brand steken, het archief waar Borba sinds het stadsrecht van koning Dinis eeuwen geschreven geheugen bewaarde: privileges, vonnissen, contracten, het register van wie het stadje was geweest. Alles verbrandde. Daarom, en alleen daarom, weet men vandaag zo weinig over de eerste eeuwen van dit land: niet omdat er niets geschreven was. Maar omdat een Spaanse generaal op een middag in 1662 besloot dat Borba geen verleden verdiende.
Maar de geschiedenis heeft soms een bijna literair gevoel voor rechtvaardigheid. Drie jaar later, op 17 juni 1665, keerde datzelfde Spaanse leger terug naar dit gebied, ditmaal om Vila Viçosa en het Paleis van Braganza te vernietigen. Men wachtte het op enkele kilometers hiervandaan op, bij Montes Claros, waar de Portugese troepen het voorgoed verpletterden. De oorlog die Borba had opgehangen en zijn geschiedenis had verbrand, stortte in op dezelfde grond waar vandaag de wijnstokken groeien die hun naam geven aan de wijn die in de hele streek wordt gedronken.
Wanneer u de volgende keer een glas Montes Claros heft, bedenk dan dat de overwinning die daar wordt gevierd een schuld heeft aan deze straat. Borba betaalde eerst, met touw en vuur. Vila Viçosa en de rest van de Alentejo betaalden het terug, drie jaar later, met vrede. En dit stadje, dat zijn oudste archieven verloor op een middag van wraak, vond het meest Alentejaanse antwoord dat er is op de vergetelheid: het bleef wijnstokken planten, wijn maken, en bestaan, eeuw na eeuw, tot vandaag.
© 2026 StoryPath.pt — Made in Alentejo